علیرضا ذاکری روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار گروه علمی فرهنگی ایسکانیوز گفت: کاریکاتور هنری است که در آن مفاهیم انسانی و اجتماعی در قالب طنز و با زبانی بسیار شیرین به مخاطب منتقل می شود، کاریکاتور در ارسال پیام به مخاطب بسیار بهتر و با قوت بیشتری نسبت به دیگر رشته های هنرهای تجسمی عمل می کند.

 وی طنز را عنصر لازم و ملزوم کاریکاتور دانست و افزود: اگر عنصر طنز را از کاریکاتور حذف کنیم دیگر نمی توان نام اثر را کاریکاتور نهاد بلکه می شود طرح، طرح تصویرسازی صرف است البته باید بر این نکته توجه کرد که طنز هم تعاریف و انواع متفاوتی دارد طنز فانتزی، طنز فکاهی، طنز اجتماعی، طنز نازل و دیگر انواعش هر کدام به نوبه خود تعریف خاصی دارد. 

 


ذاکری درخصوص دقت نظر و زاویه دید کاریکاتوریست به دنیای پیرامونش گفت: کاریکاتوریست باید نگاهی متفاوت از دیگران داشته باشد و اگر این نگاه خاص در کاریکاتوریست نباشد دیگر اتفاقی نمی افتد و کاریکاتوری خلق نمی شود. نقاش همان چیزی را که مشاهده می کند هنرمندانه ترسیم می کند اما کاریکاتوریست از فضایی که می بیند عبور می کند و دست به ابداع تصویر جدیدی می زند، کاریکاتوریست یابد خلاق باشد واگر کشفی نکند چیزی خلق نمی شود تمامی کاریکاتورها با یک کشف همراه است. 

 ,وی افزود:کاریکاتوریست روابط جدیدی در مناسبات متعارف زندگی پیدا می کند اما باید توجه داشت این نگاه متفاوت نباید دور از ذهن باشد بلکه باور مخاطب باید آن را بپذیرد. این کاریکاتوریست صراحت بیان را از ویژگی های جدایی ناپذیر کاریکاتور دانست و خاطرنشان کرد، یکی از ویژگی های بارزکاریکاتور صراحت بیان است، هر کاریکاتوریست باید با صراحت بیان پیام اثر را به مخاطب القا کند، این ویژگی به طور قطع در تمام آثار یک کاریکاتوریست موفق وجود دارد از دیگر ویژگی های کاریکاتور واحد بودن موضوع آن است یعنی اگر 10 نفر دیگر هم کاریکاتور را ببینید همان پیامی را دریافت خواهند کرد که دلیل طراح برای ترسیم آن کاریکاتور بوده است، به ندرت پیش می آید که یک کاریکاتور برای افراد مختلف پیامهای متفاوت داشته باشد البته ممکن است که مفاهیم دیگری در آن مستتر باشد که به طرح بر نمی گردد بلکه این سلیقه و نگاه مخاطب را نشان می دهد.

وی درخصوص تفکر کاریکاتوریست تاکید کرد: اگر کاریکاتوریست تفکر قاطع و محکمی داشته باشد برای خلق یک اثر به طور قطع همان تفکر مستقل خود را پیاده می کند افکار و ایده های دیگرش در طرح های دیگر نمود پیدا می کند.کاریکاتوریست که در جامعه رشد کرده و در طول عمرش سختی های زیادی را تحمل کرده است کمتر کاریکاتور فانتزی خلق می کند بلکه در خلق کاریکاتور اجتماعی موفق تر خواهد بود نگاه کاریکاتوریست تا حد زیادی به زندگی اش بر می گردد. 

ذاکری درخصوص موفقیت های کاریکاتوریست های ایرانی در این هنر گفت: کاریکاتوریست های کشورمان کمتر از دو دهه به موفقیت های حیرت انگیزی نایل آمده اند، کمترین جشنواره ای را می توان یافت که فهرستی از اسامی کاریکاتوریست های ایرانی در آن نباشد همین حضور در فهرست برگزیدگان هم مشاهده می شود. کاریکاتور هنری انتقادی است و در کشورهایی که نسبت به مسایل فرهنگی حساس هستند رشد نمی کند، هنر کاریکاتور در ایران بعد از انقلاب رشد چشمگیری داشته است به طوری که اخبار کاریکاتور ایران در صدر اخبار جهان جای دارد.

 


 

وی درخصوص مشکلات کاریکاتور در کشور گفت: کاریکاتور هنری غیر انتفاعی است و فرصتهای خاص برای افراد خاص ایجاد می کند زیرا بستر کاریکاتور در ایران بستر کوچکی است این امکان و فرصت برای همه فراهم نیست همین طور در کشور ما مطبوعاتی که به کاریکاتور بها بدهند و برایش هزینه کنند اندک است تعدادکاریکاتوریست هایی هم که از طریق این هنر امرار معاش کنند بسیار محدود است که اکثر کاریکاتوریست ها از طریق شرکت در جشنواره ها فعالیت های گرافیکی گذران زندگی می کنند.

ذاکری گفت:مشکلات دیگر کاریکاتور عدم توجه و حمایت وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی است مثلا خانه کاریکاتور که مسوولیت برگزاری دو سالانه کاریکاتور را بر عهده دارد با مشکلات زیادی مواجه است خانه کاریکاتور تحت حمایت شهرداری است و این اصولا وظیفه شهرداری نیست بلکه توجه خاص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را می طلبد.

ذاکری معتقد است شرکت پی در پی کاریکاتوریست ها در جشنواره ها همراه با تبعات خاصی است و در این خصوص تاکید کرد: شرکت زیاد در جشنواره های کاریکاتور تبعات خاص خودش را دارد کاریکاتوریستی که نتواند آثارش را در نشریات چاپ کند مجبور است به بر پایی نمایشگاه خصوصی روی بیاورد و یا در جشنواره ها شرکت کند. 

 وی افزود:شرکت درجشنواره ها ممکن است همراه خود جوایز و شهرت را داشته باشد اما هر جشنواره سوژه ای را اعلام می کند و کاریکاتوریست با نگرش، اهداف و افکار همان جشنواره پیش می رود، من مطمئنم اگر تمامی کسانی که سالهای سال تمام فکر و توانشان را صرف جشنواره ها می کنند اگر برای خودشان کار کنند به طور قطع کارهای قوی تر و ماندگارترین خلق خواهند کرد.

 وی  «کینو» را یکی از بهترین کاریکاتوریست ها معرفی کرد و افزود: کینو که کاریکاتوریست اجتماعی است بسیار موفق عمل می کند ،کار او شباهت زیادی به کار یک قصه نویس و فیلمساز دارد و لحظات را خوب می شناسد و می داند از چه زاویه دیدی نگاه کند و حتی آثار او را می بینید متوجه می شوید که مثل یک فیلمساز کار می کند مثل یک قصه نویس موفق است مثل یک شاعر نگاه شاعرانه ای دارد. 

 این کاریکاتوریست ، آینده کاریکاتور را امیدبخش ارزیابی و تصریح کرد: آینده خوبی در انتظار کاریکاتور است، کاریکاتور در کشور ما هنر وارداتی است و باید مسیری را طی کند تاجایگاه خودش را پیدا کند، کاریکاتور به راحتی حرفش را می زند و ابزار خاصی نمی طلبد یک کاغذ و قلم کافی است تا اثری خلق شود و با آن بسیاری از حرف ها گفته شود./110/01